بالکن متعلق به فضای خصوصی خانه نیست


انبارهای کوچک آپارتمان ها جوابگوی وسایل اضافی خانه نیستند. شاید به همین دلیل است که بالکن ها اهمیت پیدا کرده اند و به هر کجا که نگاه می کنید و…

انبارهای کوچک آپارتمان ها جوابگوی وسایل اضافی خانه نیستند. شاید به همین دلیل است که بالکن ها اهمیت پیدا کرده اند و هر کجا که نگاه کنید و خانه ای با بالکن وجود دارد، احتمالاً پر از وسایل اضافی متعلق به برخی خانواده ها است که ناآگاهانه با بهم ریختن و فشرده کردن محیط زندگی خود، محله را خراب می کنند.

اگر دروازه شرقی منطقه ۱۸ را ابتدای خیابان ساوه توده‌دارو و در نهایت بلوار معلم فرض کنیم، از ابتدای این منطقه که وارد محوطه می‌شوید، انبوهی از وسایل اضافی منزل را در بالکن‌های رو به خیابان مشاهده می‌کنید. . درست است که این بالکن ها هیچکس را اذیت نمی کنند، برای کسی دردسر ایجاد نمی کنند، اما وجودشان برای زشت شدن چهره یک شهر کافی است.

بالکن ها خصوصی نیستند

از ابتدای بلوار معلم می توان آشفتگی بصری و شلوغی را حس کرد. ازدحام فضا اولین چیزی است که مطرح می شود. نقشه زمین چیده شده در بالکن ها نشان از خانه های کوچک و فضای باریک خانه ها و ساکنان آنها دارد. اما شاید تعداد کمی از مردم به این واقعیت توجه کنند که بالکن ها آنقدر که فکر می کنند خصوصی نیستند و طبق قانون شهرداری، بالکن ها بخشی از چشم انداز عمومی محسوب می شوند.

احترام به حریم خصوصی و حقوق همسایگان

ساکنان ساختمان های جنب درمانگاه شبانه روزی خیابان شریعتی برخی از اصول آپارتمان نشینی از جمله رعایت حریم خصوصی و حقوق همسایگان را رعایت نکرده اند. سبدهای رنگارنگ، جاروها و تی شرت های پلاستیکی و چوبی، پرده های حصیری، گلدان های خیار، همه اینها روی این بالکن ها رشد کرده است. «نسرین فرهودی» در این خیابان زندگی نمی کند، اما گاهی به اینجا می آید. می گوید: «خوب نیست. گاهی اوقات مردم به حقوق یکدیگر احترام نمی گذارند. همانقدر که دوست داریم داخل خانه را تمیز نگه داریم، موظفیم بیرون خانه را نیز تمیز و زیبا نگه داریم. اگر کسی کمی خوش ذوق باشد، آن روز هرگز بال باز نمی کند. حتی اگر فکر می کنید که مردم حق زیبایی دارند، به خود اجازه نمی دهید مکان در دسترس عموم را برای خود رزرو کنید. ای کاش جریمه می شدند تا دیگر این کار را نکنند.”

بهانه کمبود جا در خانه برای کار نامناسب

اما این تمام چیزی نیست که در مورد بالکن های مبله می توان گفت. افرادی که بالکن خود را به انبار تبدیل کرده اند به دلیل نبود فضای کافی در انبارها این کار را انجام می دهند. مهدی محمودیان ساکن خیابان سپیده شمالی روبروی بیمارستان غیاثی می گوید: چاره ای نیست. خانه ها کوچک هستند و بیشتر آنها فضای ذخیره سازی ندارند. معمولا خانواده ها ترجیح می دهند جای پارک داشته باشند تا انباری. به همین دلیل، آنها به مکانی برای حمل وسایل اضافی نیاز دارند و آن مکان معمولاً همان بالکن هایی است که اغلب رو به خیابان هستند. کسانی که رو به حیاط بالکن هستند، چیزی نیست، اما برای بالکن های رو به خیابان احتیاط توصیه می شود. مردم مجبور نیستند زشتی های ما را تحمل کنند. البته به نظر می رسد برای این قصور جریمه ای در نظر گرفته شده است. اما ما نمی توانیم کاری انجام دهیم. شما نمی توانید به این افراد هشدار دهید، آنها به این سخنان گوش نمی دهند.»

راهکارهایی برای دوری از چشم دیگران

اما در برخی از خیابان ها و کوچه ها ماجرای بالکن ها فرق می کند. به ندرت می توان صاحبخانه ای را پیدا کرد که به خود اجازه سوء استفاده از فضای مشرف به شهر را داده باشد. یکی از همسایه ها با صرفه جویی در فضای کمی و اختصاص بالکن خود به قرار دادن اثاثیه اضافی، مشکل را به گونه ای دیگر حل کرد. او با روشی بسیار هوشمندانه برای بالکن خانه خود دیوارهای آلومینیومی ساخت و آن را به یک انبار کوچک تبدیل کرد. داود صحرایی همسایه این خانه می‌گوید: «حقیقت این است که هیچ خللی در کارشان ایجاد نکرده‌اند. بندگان خدا در شرایط سختی هستند. چه کاری می توانی انجام بدهی؟ بسیاری از آپارتمان های امروزی یا جای پارک دارند یا انباری! همه خانه ها هر دو را ندارند.”

البته شما نمی توانید به مردم اعتراض کنید. اگر فضای کافی برای اثاثیه‌شان داشتند، قبل از ما فکر می‌کردند بالکن‌هایشان را تبدیل به انبار نکنند. «سامان تقوی» نیز بر همین عقیده است. او معتقد است خانه ها آنقدر کوچک هستند که نمی توان همه وسایل خانه را در آن جا داد. می گوید: آیا می توان در خانه های ۴۰-۵۰ متری همه وسایل مورد نیاز را گذاشت؟ امروزه بسیاری از خانه ها انباری یک متری دارند که هیچ چیز در آن جا نمی شود. شما نمی توانید چیزها را دور بریزید.”

پا گذاشتن روی حقوق دیگران مثل آب خوردن است

دلیل اصلی این انباری بالکن را می توان کمبود فضا نامید اما نکته دیگر ناآگاهی شهروندان از قوانین و آداب و رسوم زندگی شهری و آپارتمانی است. بافت فشرده خانه ها بالکن های پر از چیزها را جالب تر می کند زیرا اگر خانه ها دورتر از هم بودند این بهم ریختگی وجود نداشت یا حداقل قابل مشاهده نبود. این وضعیت در کوچه ها بیشتر از خیابان های اصلی مشهود است. «فاطمه قاسمی» به بالکن‌های شلوغ کوچه شهید رمضانی اشاره می‌کند و می‌گوید: چون در کوچه‌ها تردد کمتری نسبت به خیابان‌ها دارد، بالکن‌هایی که به انبار تبدیل شده‌اند به سختی به چشم می‌خورد. بالکن‌های مشرف به خیابان‌ها بیشتر نمایان است و به همین دلیل باید کسانی را که حقوق دیگران را در نظر نمی‌گیرند مجازات کرد.»

این وضعیت در خیابان خلیج فارس کاملا مشخص است. بالکن های شلوغ و پر از وسایل منزل، نمای زشتی به خیابان بخشیده است. راه رفتن در این خیابان بدون توجه به انبارهای باز خانه ها غیرممکن است. خانه های قدیمی بیشتر تحت تاثیر این درد قرار می گیرند. ساکنان این خانه ها چشم انداز زیبای شهر را در نظر گرفتند و بدون توجه به چیدمان انبارهای بیرونی خود، همه چیز را بدون حساب روی هم چیدند. «رحیمرضا زواره» کرمانشاهی است اما ۱۰ سال است که در پایتخت زندگی می کند. او بالکن ها را امن ترین مکان برای نگهداری اشیای قیمتی می داند و می گوید: «خوب است که حداقل آپارتمان ها بالکن داشته باشند. انبارها که همگی کوچک هستند نمی توانند چیزی در پارکینگ ها بگذارند، همه سر و صدا می کنند. شما فقط می توانید از بالکن هایی استفاده کنید که هیچ کس ادعا نمی کند. این البته برای ساکنان طبقه همکف و اول خطرناک است زیرا اموال آنها قابل سرقت است، اما ساکنان طبقات بالا مشکلی ندارند.

تزکیه دست خود ماست

نایلون، چادر یا برزنت روی برخی از اقلام که در فضای باز یک متر مربعی چیده شده اند، کشیده می شوند تا از گرد و غبار، برف و باران محافظت کنند. متداول ترین وسایلی که در این کمپ های خالی یافت می شود، گلدان هایی با اندازه های مختلف، خیار شور و نمک، ظروف پلاستیکی رنگارنگ، دوچرخه، چوب لباسی و … است. به ندرت می توان بالکنی را دید که شیک و تمیز و عاری از هر گونه شلوغی باشد. به نظر می رسد باید در این زمینه فرهنگ سازی شود. شاید کمتر کسی بداند که بالکن ها کاربرد دیگری دارند. هر گونه استفاده ای غیر از توزیع لباس و نگهداری زباله. شاید بهتر باشد بگوییم که بالکن ها برای هواگیری و لذت بردن از منظره شهر هستند نه برای ذخیره سازی.

در محله های مختلف منطقه ۱۸، این استفاده با تعاملات مختلفی همراه است. به عنوان مثال در ورودی مجتمع مسکونی بهار در خیابان شهید نیک ملکی تابلویی که توسط مدیر ساختمان آنها تهیه شده است یادآور می شود که هیچکس حق ندارد وسایل اضافی خود را در بالکن به نمایش بگذارد. در بیانیه ای که ساکنان این ساختمان تهیه کرده اند، این بند آمده است که همسایه ها بالکن های خود را حتی اگر انبارشان کوچک و تنگ باشد، نگهداری نکنند. «محمدعلی حسن زاده» یکی از اهالی این ساختمان می گوید: در پشت بام ساختمان فضایی برای پهن کردن لباس، پتو و فرش وجود ندارد و با وجود اینکه انبارهای ما کوچک است، اجازه استفاده به کسی را نمی دهیم. از فضای عمومی.” نمای شهر زشت است.”

به هر حال داستان بالکن های شهر ادامه دارد و ما هستیم که می توانیم پایان خوشی به آن بدهیم./ همشهری آنلاین